Artykuły
Spektrum, skale barwne, skala monochromatyczna
Spektrum (widmo)
spectrum RGB – z lewej, spektrum CMYK – z prawej
Wykorzystywane są trzy wersje pola spektrum – każda wykonana dla innej przestrzeni: RGB, Lab, oraz CMYK.
Ogólna budowa tego pola jest zawsze zbliżona - pozioma linia dzieląca pole na pól to wartości maksymalnie wysyconych barw począwszy od czerwieni, poprzez fiolety, barwy niebieski zielone, żółte wracając na koniec do czerwieni. Oś poinowa powoduje idąc ku górze przejście w kierunku bieli i ku dołowi w kierunku czerni.
Dla celów porównawczych dla przestrzeni Lab spektrum zbudowano w oparciu o szerokogamutowe wartości RGB.
Skale dla przestrzeni każdej z typów przestrzeni starają się wypełnić całkowicie jej zakres tonalny. Dlatego dla RGB jako punkty wyznaczające przejścia tonalne znajdą się tam skrajne wartości tej przestrzeni, które nie pokrywają się z tymi definiowanymi dla przestrzeni CMY.
Obserwując jak spektrum zachowuje się w czasie wyświetlania, drukowania czy konwersji na przestrzeń opisaną innym profilem możemy wnioskować o jakości takich operacji. Gdy przykłądowo konwersja powoduje powstanie silnych przebarwień, wyszrzeń, zaczernień lub wypaleń rysują się ostre granice możemy wnioskować że transformacją którą wykonujemy podobnie jak z obrazem spektrum postąpi z pozostałymi obrazami wprowadzając wyrażne zniekształcenia tonalne i często zaburzając wewnętrzne relacje jasności, kontrastu etc. Im płynniej wyświetlane , drukowane spektrum, im mniej w nim niespodziewanych plam i przebarwień tym lepiej.
Pole Spektrum umieszczane w każdej wersji arkusza w wartościach bezwzględnych - w czasie osadzania nie jest konwertowane do przestrzeni roboczej zachowując natywne wartości liczbowe.
Skala rozpiętości tonalnej L*a*b*
Skala ta składa się z 25 pól. Cała przestrzeń Lab została przecięta dwoma płaszczyznami pionowymi jedna wzdłóż osi a*, druga wzdłuż osi b* ( dwa narożne pola) oraz 23 płaszczyznami poziomymi dla wartości L*= 100, 97. 95, 90...15, 10, 5, 3, 0.
Zakres barw opisywanych jest tak szeroki, że praktycznie żadne urządzenie nie jest w stanie reprodukować tak wielkiego gamutu. Nie jest zatem możliwe aby wszystkie pola wyświetlane były w sposób oddający pełną płynność przepływów. To co jest istotne to aby w obrazie nie występowały wyraźne deformacje, wyodrębnione pola. Im gładziej wyświetlane przejścia tonalne - tym lepiej.
W obrębie każdego pojedynczego pola mamy reprezentację wszystkich wartości opisywanych przez przetrzeń Lab. Jak dokłądnie dystrybuowane są konkretne wartości pokazują poniższe diagramy:
Dwie płaszczyzny pionowe - wzdłuż osi a* oraz osi b*
Mapa rozkładu pól na skali oraz rozkład wartości a* oraz b* na pojedynczym poziomym przecięciu przestzeni L*a*b*
Wartości w środku układu współrzędnych to barwy achromatyczne – im dalej od tego punktu wartość nasycenia barwy rośnie.
Skala RGB
Skala RGB (po prawej skala przerysowana do celów poglądowych)
Skala ta w części górnej posiada 6 skal kolorów pierwotnych i wtórnych. Każda skala ma 20 pól o wartościach wzrastających o 5% na każdym następnym polu. W części dolnej pojawiają się pola pozwalające ocenić reprodukowanie tonów dla wartośći brzegowycho 1,2,3,4 oraz 96,97,98,99%. Diagram po prawej pokazuje w przerysowaniu to jak wyglądają zapisane, ale niemal niewidoczne różnice w wartości skrajnych.
Skala CMYK
Skala CMYK (po prawej skala przerysowana do celów poglądowych)
W górnej części znadjduje się test balansu.
Jest on oparty na charakterystyce Fogra 39 i składa się z dwóch skal szarości 0- 90%. Górna zbudowana jest z samej czerni, dolna z odpowiednio dobranych wartości CMY, tak by w efekcie zapewniała neutralną wartość porównywalną z górną. Podstawą konstrukcji skalo jest zasada takiego doboru wartości CMY aby pomiar Lab dawał ten sam wynik. Jeżeli druk odbywa się na papierze powlekanym zgodnym z typ1 lub 2, rastrem klasycznym, a pojawią się rożnice skali dolnej i górnej – oznacza to, że wymogi normy ISO 12647-2 nie są zachowane. Podobne zjawisko może wystąpić na niepoprawnie skalibrowanym prooferze.
(widok skali w znacznym przerysowaniu tonalnym)
Poniżej znajdują się dwa paski głęgokiej, podbitej czerni - górny zdefiniowany jako C80/M70/Y50/K100, dolny: C60/M40/Y20/K100. Na tych paskach pojawia się napis wykonany kolejno C100/K100, M100/K100, Y100/K100 oraz K100. Powstałe w ten sposób różnice czerni powinny być tak widoczne na ekranie jak i winny być zachowywane przy konwersji. Niektóre profile w określonych metodach konwersji będą tracić zdolność różnicowania tak zdefiniowanych czerni. Pola te pozwalają także na testowanie konwersji w technologii DeviceLink.
Kolejna skla pozwala na obserrwacjęjak reprodukować się będą wartości pliskie 0 oraz 100% dla barw podstawowych.
(widok skali w znacznym przerysowaniu tonalnym)
Kolejne pola pozwalają ocenić różnicę 1-5 %. Narzędzia takie jak Ugra/Fogra Media Wedge nie analizują tak brzegowych wartości - jest to więc przydatne uzupełnienie. Z przyczyn praktycznych zobaczenie gołym okiem 1 czy 2% różnic w barwie żóltej jest praktycznie nie możliwe, jednak dla barw pozostałych te wartości powinny być poprawnie reprodukowane. Dawniej stosowana technologia naświetlania blach z pośrednictwem klisz niszczyła tak niewielkie wartości "podkopiowaniem", lecz technologia CtP zapewnia możliowość reprodukcji wartości bliskiej 1% i 99%.
W środku skali znajdują się pięć par przepływ tonalny / skala 20-o stopniowa (co 5%) dla kolejno: C, M, Y, C100/M100/Y100/K100, C88/M79/Y65/K100 - należy zwrócić uwagę, że Piewwszy czarny w najciemniejszym punkcie zbudowany jest z 400% barw skłądowych - wartość ta znacznie przekracza maksymalne nafarbienie w druku offsetowym (TIL). Z tego powodu w druku offserowym plik ten powinien być wykryty przez programy analizujące pliki kierowane do naświetania. Niewielka powierzchnia tej skali ostatecznie spozwala jedank na druk - ale miejsce to będzie prawdopodobnie miało problem z przyjęciem tak dużej ilości farby a w konsekwencji z wysychaniem. Równe wartościprocentowe będą przyczyną przebarwienia skali w kierunku brązowym. Ostatnia skala czerni zbudowana jest z wszystkich skłądowych CMYK, a wzajemne stosunki farb powinny zapenić neutralność skali.
Ostatnia, dolna część zawiera pola pozwalające na analizę przepływu barw często występujących w reprodukcjach owoców (niejednokrotnie przepływ ten nastręcza problemy z płynnością)
oraz ostatniej skali zbudowanej z typowych odcieni ludzkiego ciała. Tu zastosowano przebarwienie typowe dla trzech podstawowych karnacji rasy kakukaskiej, jedna dla azjatyckiej oraz dwie rasy czarnej.
Skala szarości
W dolnej części arkusza znajduje się skala szarości. Zbudowana jest ona z trzech pasków: w części górnej to pola co 2% (50 pól), w części środkowej płynne, liniowe przejście tonalne, w dolnej pola zróżnicowane o 1%(100 pól). Cała skala powinna zachowywać achromatyczność, a wszystkie podziały pomiędzy polami powinny być rozróżnialne. Pojawienie się przebarwień oznacza problem z urządzeniem wyjściowym lub profilem użytym w konwersji.